Alice Tjaden

2018, acryl op doek 50 x 60 cm, n.t.k.

Het jaar op de kunstacademie leerde mij dat mijn creativiteit onder druk niet gedijt. Later, bij het aannemen van opdrachten, maakte ik altijd het voorbehoud dat ik het wilde proberen, maar dat ik op voorhand nooit garandeerde dat het mij ook zou lukken. In dat geval hield ik mij het recht voor tot het allerlaatste moment alsnog te mogen afzien van de opdracht.
Tot dit portret van Alice had ik nog nooit van dat recht gebruik hoeven te maken. Ik vroeg me dan ook wel eens af of ik dat voorbehoud moest blijven aanhouden. Gelukkig ben ik dat blijven doen. Op de een of andere manier lukte het mij nl. de eerste 6 weken niet om, wat ik noem, haar ziel te pakken te krijgen. Gelukkig durfde ik dat ook te delen, en ik bemerkte dat de druk bij mij daardoor afnam en ik het portret naar tevredenheid kon afronden.
In totaal ben ik zeker 4 keer opnieuw begonnen. Wat me tijdens het schilderen van dit portret erg bevreemdt is dat ik, ondanks de totaal verschillende opzetten ervan, toch steeds weer naar één en dezelfde stijl werd gevoerd. Het roept bij mij de vraag of het model bepalend is voor het uiteindelijke resultaat en in hoeverre ik zelf daar een echte keuze in heb. Ik ben van plan daar bij volgende schilderijen wat meer mee te gaan experimenteren. Wie weet mondt dit uit in een stijl en aanpak die het beste bij mij past en waar ik mij het beste bij voel. Een spannend avontuur, vooral omdat ik niet weet in hoeverre ik durf en kan experimenteren met het spanningsveld tussen de gelijkenis en mijn interpretatie van het model. Ik houd je op de hoogte.

Vriendelijke groet,
Bert Megens

One thought on “Alice Tjaden

  1. Laatst had weer eens iemand een tekeningetje van Van Gogh ontdekt. Dat gebeurde nog niet eens zo lang geleden ook met een schilderijtje van Mondriaan. In beide gevallen ging het om vroeg werk. De wereld stond op zijn kop: o, o hoe herkenbaar en echt waren dit een Van Gogh, een Mondriaan. Maar wie niet tot in detail op de hoogte is van de stijlonwikkeling (in dit geval voor Mondriaan zelfs letterlijk) van beide kunstenaars zou aan deze vroege werkje straal voorbij lopen. Wij herkennen de schilders vooral aan het werk uit hun latere jaren, want daar hangt het Van Goghmuseum in Amsterdam en het Gemeentemuseum in Den Haag vol mee. Om van de souvenirwinkeltje vol reproducties op de meest onmogelijke objecten nog maar te zwijgen.
    Dat grote verschil in stijl zie je bij veel kunstenaars en ook in alle kunstdisciplines terug. Het is onlosmakelijk verbonden met hun aangeboren creativiteit die zich als van nature verzet tegen herhaling. Repeterende breuken laten ze aan de wiskunstenaars over. Verandering, nieuwe wegen, nog niet begane paden, daar kan een kunstenaar wat mee, al loopt hij of zij er soms stevig in vast. Maar ook dat behoort tot de onrust en het ontevredenheidsgevoel die de kop opsteken na elk voltooid werk. Hoe verder, is dan de vraag. Inderdaad: hoe verder.
    Kijkend naar het recente portret dat Bert van Alice Tjaden heeft gemaakt, hoeft wat mij betreft over de herkenbaarheid geen discussie gevoerd te worden. En dat dan in tweeërlei zin: de herkenbaarheid als gelijkenis en realiteitsweergave van Alice en als tweede de herkenbaarheid dat dit portret beslist door Bert Megens is geschilderd. De stijlovereenkomsten met eerder werk valt met geen mogelijkheid weg te poetsen.
    Interessant wordt daarmee de vraag: waar zouden mogelijkheden voor Bert liggen om zijn stijl verder te ontwikkelen – en dat dan het liefst langs nog onbegane wegen. Neem ik het portret van Alice als startpunt, dan zou mijn suggestie zijn. Laat om te beginnen alles weg behalve de ketting.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.