Klaus Steinke

2018, gemengde techniek op foto, 47 x 26 cm., n.t.k.

Ik raakte zo onder de indruk van het werk van Klaus Steinke dat ik zocht naar een manier om zijn verhaal te kunnen delen. 

Klaus Steinke werd in februari 1936 in Stettin / Szcezcin (P) geboren. Met zijn moeder en zuster vluchtte hij aan het einde van de oorlog voor de Russen en kwam terecht in Lüneburg (D). Daar volgde hij het gymnasium en hierna studeerde hij aan de Hoge School voor de Beeldende Kunsten in Hamburg.
Altijd hield hem de vraag bezig hoe het mogelijk was, dat het Duitse volk zowel vele grote schrijvers had voortgebracht, alsook het nationaalsocialisme en daarmee de grootste moordgeschiedenis van de 20ste eeuw. Zijn kunstzinnige werk is grotendeels door die vraag geïnspireerd. 

Het werk Überschreibungen, een reeks van 1900 volgeschreven A3-vellen, greep mij bijzonder aan. Klaus Steinke gebruikte daarvoor kopieën van de Kalender van gebeurtenissen in Auschwitz-Birkenau 1939-1945*, de dagelijkse  administratie van de systematische vernietiging in dat concentratiekamp. Deze kopieën beschreef hij met teksten van zijn geliefde Duitse schrijvers, zoals Goethe, Eichendorff, Bücher, en Hesse. Het resultaat is dat beide teksten niet echt leesbaar zijn; wat overblijft zijn zwart-witpagina’s, de meeste zonder afbeelding. Eigenlijk weet je niet wat je ziet. Door de duiding ontstaat iets dreigends, zonder dat de bladen daar zelf aanleiding toe geven. Niet de mogelijke bedoeling van de kunstenaar, maar de gedachten en associaties van de kijker geven het werk betekenis. 
Ik heb de vrijheid genomen een derde laag aan een van de bladzijden toe te voegen. Naar een foto die ik op internet vond, maakte ik een tekening van Klaus Steinke zelf. Eveneens in zwart-wit, en transparant.
Het werk van Klaus Steinke is donderdag 21 juni jl. officieel overgedragen aan het Holocaust-archief van de Universiteit van Giessen, opdat het behouden blijft voor toekomstige generaties.

Voor wie verder geïnteresseerd is in het werk van Klaus Steinke verwijs ik graag naar de website: http://www.klaussteinke.de en http://www.klaussteinke.de/Uberschreibungen.html

Met vriendelijke groet,
Bert Megens

* ,,Kalendarium der Ereignisse im Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau 1939 – 1945″ door Danuta Czech, 2006

One thought on “Klaus Steinke

  1. Ook deze schildering

    volgt nu de oude, vestigt zijnen zin

    op haar bestand en laat zijn aandacht dolen

    allengs; hij is geboeid door de symbolen

    van het voormalige en hij hangt er in.

    Slotregels uit: Cheops (1915)
    J.H. Leopold

    ———
    NootBM:
    Ik vroeg Jos of hij nadere uitleg kon geven over bovenstaande dichtregels en hij antwoordde als volgt:

    “Het vormt feitelijk een samenvatting van het gehele voorafgaand gedicht. De farao is gestorven en ligt nu begraven, opgesloten in zijn piramide. Maar hij is niet overleden , maar nog steeds aanwezig binnen zijn tempel, omringd door alles wat hem tijdens zijn leven dierbaar was en wat ook noodzakelijk was voor het dagelijks leven. Hij wordt geacht dat leven voort te zetten na zijn dood. Uit het oude leven vormt zich een nieuw leven. De piramide met zijn top naar de hemel gericht is daarvan het symbool en de farao ‘hangt’ nu in het midden daarvan. Voor de eeuwigheid.
    Er is een analogie met het schilderij dat je hebt gemaakt. Het is een oud beeld dat een nieuw leven gaat leiden. Oud en nieuw zijn in het schilderij samengebracht en vormen zo een nieuw symbool voor de eeuwigheid.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.