Berthold Gersons

2020, acryl op doek, 40 x 40 cm., n.t.k.

foto: Gijs Heuff

In 2017 besloten wij met ons drietjes een week te gaan schilderen in de Morvan in Frankrijk. Alle drie waren we met pensioen en hadden ontdekt dat schilderen een mooie bezigheid was. Berthold Gersons en Gerard Schilder kenden elkaar al omdat zij opa’s zijn van dezelfde kleinkinderen. Gerard en ik zijn al bevriend vanaf 1962, toen we de schoolbank met elkaar deelden. Omdat het direct klikte tussen ons, zijn ook Berthold en ik elkaar regelmatig blijven ontmoeten. Vaak met een expositie als aanleiding, maar onze gespreksstof is zo uitgebreid dat wij ons soms moeten haasten om ook nog iets van de tentoonstelling te zien. De gemeenschappelijke interesses en het genieten van onze hobby’s en onze kleinkinderen, maken dat we elkaar regelmatig schrijven, ons werk uitwisselen en elkaar ontmoeten.

In het portret dat ik van Berthold schilderde heb ik geprobeerd een aantal kanten van hem tot uitdrukking te brengen, zoals zijn (zacht)aardigheid, zijn interesse in mensen en de manier waarop hij zich openstelt voor het onverwachte dat op zijn pad komt. De keuze voor een donkere achtergrond versterkt de waardigheid van zijn verschijning.  

Dit voorjaar, tijdens de onwerkelijke situatie van de coronacrisis, besefte Berthold ineens hoe anders de pandemie is vergeleken met de vele andere rampen waar hij bij betrokken was als adviseur. Nu gaat de angst voor besmetting niet weg en dempt daardoor de mogelijkheid om echt verdrietig te kunnen zijn. Boosheid is wel makkelijker te voelen en werkt als uitlaatklep. Dit leidde, naast een interview in de Volkskrant, tot een optreden in het actualiteitenprogramma Nieuwsuur waarin hij sprak over ‘de ramp na de ramp’. Het was dan ook niet verrassend dat kort voor het zomerreces bekend werd dat zijn voorstel voor een landelijke dag van herdenking of, zoals zijn vrouw suggereerde, een dag van treurnis georganiseerd gaat worden.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/trauma-expert-de-ramp-na-de-ramp-komt-nog-namelijk-de-desillusiefase~bff88c98/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

https://www.npostart.nl/nieuwsuur/10-05-2020/VPWON_1310793

https://www.trouw.nl/cultuur-media/moet-er-niet-een-dag-van-de-treurnis-komen~b72d0bd5/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Een gedachte over “Berthold Gersons

  1. Charles Darwin, I presume?

    Opeens zit ik tegen Charles Darwin aan te kijken. Die kennen we natuurlijk van zijn ‘The Origin of Species’ uit 1859. Maar zijn derde grote (standaard)werk was ‘The Expression of the Emotions in Man and Animals’ dat hij in 1872 liet verschijnen. Daar is in de jaren daarna natuurlijk fors op doorgebouwd, zoals we kunnen zien aan Matsumoto en Ekman die ons heden ten dage de instrumenten aanreiken om aan de hand van lichaamstaal de medemens karakterologisch te ontleden – of te fileren, zoals u wilt. De (wetenschappelijke) bibliotheek over dit onderwerp zal inmiddels qua omvang wel tot in kilometers zijn uitgegroeid. Meestal is dat een teken dat het eind nog niet in zicht is. Of anders uitgedrukt: we weten het nog steeds niet. Dat maakt het zowel interessant als gevaarlijk. Voor je het weet vlieg je uit de bocht bij de weergave van een karakter in beelden of bij de interpretatie van zo’n beeld. We weten het allemaal: oplichters komen altijd heel betrouwbaar over en dus trappen we er ook met open ogen in. Uiteindelijk moet iedereen het doen met zijn eigen, persoonlijke interpretatie van wat hij meent te ziet. En die hoeft niet per se overeenkomen met wat de maker van een beeld heeft bedoeld. Diezelfde discussie zie je ook terug bij de bekende vraag over wat de auteur van een boek of gedicht heeft bedoeld. Met eindeloze en vaak ook oeverloze betogen zonder uitkomst.
    Maar goed, ik heb nu wel een karakterstudie voor me staan, waarbij mijn beleving ervan netjes is voorgeprogrammeerd door de toelichting van de maker. Dat is natuurlijk heel slim. En je bent al snel geneigd daar welwillend in mee te gaan. Maar mijn vraag blijft wel of die donkere achtergrond gezien het eerste deel van mijn verhaal daar dan ook aan meewerkt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.